Kunst & Cultuur

Aan cultuurhistorie geen gebrek in Katwijk. De Romeinen lieten in Valkenburg hun sporen na en veel van de geschiedenis van de vissersplaats Katwijk is ten toon gesteld in de musea. Niet alleen die van de vissersgemeenschap, óók van de kunstenaarskolonie die de kustplaats honderd jaar geleden was. Ruim elfhonderd Nederlandse en buitenlandse schilders lieten zich inspireren door de zuivere lucht, het heldere licht en het harde, eenvoudige leven van de vissers.

Verrassend veel musea

In de gemeente Katwijk bevinden zich maar liefst vijf musea.

• Het Katwijks Museum, gevestigd in een rederswoning uit het begin van de twintigste eeuw, is onlangs vernieuwd en uitgebreid. Het museum combineert een indrukwekkende collectie schilderkunst (onder meer Jan Toorop, Willy Sluiter en B.J. Blommers) met een overzicht van de Katwijkse visserijgeschiedenis.
• Museum Oud Rijnsburg bevindt zich in een gerestaureerd achttiende-eeuws woonhuis en herbergt belangrijke archeologische vondsten uit de zevende tot de achttiende eeuw. Rijnsburg stond bekend om de in 1133 gestichte Benedictijner abdij voor adellijke vrouwen, waarvan de fundamenten nog zichtbaar zijn.
• In Rijnsburg staat ook het huisje waarin filosoof Benedictus de Spinoza woonde en werkte van 1661 tot 1663. Museum Het Spinozahuis is er sinds 1899 gevestigd, met onder meer een unieke reconstructie van Spinoza’s bibliotheek en een verzameling brieven en portretten.
• In Valkenburg bewaakten de Romeinen ruim 300 jaar het meest noordelijke deel van het Romeinse Rijk vanuit vesting Praetorium Agrippinae. De schat aan archeologische vondsten die dat heeft opgeleverd wordt tentoongesteld in Museum Oud Valkenburg, gevestigd in een toren op de plaats van de vroegere vesting.
• Aan de rand van het Valkenburgse Meer staat het Nationaal Smalspoormuseum met een van de grootste originele smalspoorcollecties van Europa. Na de bezichtiging kunt u in een trein getrokken door een eeuwenoude originele stoomlocomotief een rit maken langs het meer.

Historisch erfgoed

Voor een blik in het verleden kan men ook eens rondkijken in de drie dorpen van de gemeente Katwijk. U kunt op eigen gelegenheid op pad gaan, of de uitgestippelde Monumentenfietsroute fietsen, langs rijks- en gemeentelijke monumenten in Katwijk, Rijnsburg en Valkenburg. Er valt genoeg historisch erfgoed te bekijken.

De Vuurbaak is al sinds 1605 een baken aan de Katwijkse boulevard en is een van de oudste bewaard gebleven vuurtorengebouwen van Nederland. In de zomermaanden is de vuurtoren te beklimmen. Dit is een hele klim, maar bij helder weer wordt deze klimtocht beloond met een mooi uitzicht waarbij u de schepen op zee kunt zien. Iets wat voor de kids een bijzonder gezicht is!

Een markant gebouw aan de rand van het duingebied Zuidduinen is de Universel Murad Hassil-tempel. Het is de tempel van de internationale Soefibeweging. Er worden erediensten gehouden, maar ook (klassieke) concerten.

De Rooie Buurt, gelegen aan de rand van het centrum, is een bijzonder stukje Katwijk. De woonwijk is oorspronkelijk voor vissers en arbeiders ontworpen door de bekende Leidse architect H.J. Jesse aan het begin van de vorige eeuw. Bijna honderd jaar later is de wijk volledig gerenoveerd en tot gemeentelijk monument verklaard.

In Katwijk aan de Rijn staat de meer dan 250 jaar oude korenmolen De Geregtigheid, die geopend is voor publiek. Ook vindt u er de zeventiende-eeuwse herberg De Roskam, het oude raadhuis van Katwijk en het pittoreske Koningshofje. Verstopt aan de rand van het dorp ligt de Joodse begraafplaats.

De Toren in Rijnsburg is het laatste overblijfsel van de Abdij van Rijnsburg, een belangrijk bestuurscentrum van het Graafschap Holland in de dertiende eeuw. Nadat brand de abdij in de zestiende eeuw verwoestte, is achter de overgebleven toren de Laurentiuskerk gebouwd. Naast de kerk bevindt zich een mausoleum waar leden van het Hollandse Grafelijke Huis zijn bijgezet, onder wie Willem I, Floris IV en Floris V. Zijn standbeeld is er ook te vinden.

Kerken

Prominent aan de boulevard staat de meer dan vijfhonderd jaar oude witgepleisterde Oude Kerk, of Andreaskerk, genoemd naar de beschermheilige van de vissers. Naast de kerk ligt het schilderachtige Andreashofje.

Rond 1860 begon de bouw van de Nieuwe Kerk aan de Voorstraat, ontworpen door architect H.J. Jesse. Het is een Rijksmonument en beschikt over een bijzonder Van den Heuvelorgel.

De Dorpskerk in Katwijk aan de Rijn stamt in oorsprong uit de twaalfde eeuw en is een van de oudste kerken in de omgeving van Katwijk. Bezienswaardigheden zijn onder meer de doopkapel, een imposant grafmonument gemaakt door Rombout Verhulst en een Assendelftorgel in Rococostijl.

In Rijnsburg is de Laurentiuskerk het bezoeken waard, gebouwd in 1578 op de fundamenten van de Abdij van Rijnsburg.

Exposities

Katwijk heeft veel expositieruimtes voor kunstenaars. Zo zijn er wisselende exposities te zien in het gemeentehuis van Katwijk en de voormalige gemeentehuizen van Rijnsburg en Valkenburg, de musea en de vestigingen van de bibliotheek. Daarnaast telt Katwijk diverse galerieën.

Tripodia

Het cultureel centrum voor Katwijk, Tripodia, programmeert gedurende het theaterseizoen een gevarieerd aanbod van theater- en cabaretvoorstellingen, muziekconcerten, festivals en kindervoorstellingen. Houd voor concerten ook de programmering van “De Terp” in Valkenburg in de gaten.